Happy birthday, nephew

The Jesus year, I think of it, being thirty-three. Say hi to your mother, sister and aunts. My love to the kids and all that. I wrote this poem way back in 1992, for Mummy. I am sure you recall the circumstances. But it holds true for all of us, so I dedicate it to the 1 SPM Street brigade and culture. A poem for you, Seenu. I called it Menopause Blues, before I knew what they are like, ha!

మనసుతో చదివే ముఖాలలో
ఎంత నవ్వితే చేరతాయి కళ్లకి కాకపాదాలు
ఎంత జీవిస్తే వస్తాయి పెదవుల పక్క గీతలు
ఎన్ని అనుభవాల యుగాల తర్వాత లేచాయి
నీ ముఖచిత్రంలో ముడతల కొండలు
ఎన్ని ఊహాజీవితకాలాల వయస్సు నీ
కళ్ల క్రింద ఎండిన లోయలకి
నీడల ముఖాలలో చిక్కనయే చీకటికి
ఎన్ని ఎండల బాటలు నడవాలి?

బిగపట్టిన కండరాల ప్రకంపనలు లేకుండానే
కన్నులు వర్షించాక పెదవి వంపు హరివిల్లవకుండానే
బ్రతకకుండానే జీవించిన ముఖాలేవీ?

అంతర్మధనంలో అలిసిన అస్తిత్వాన్నీ
జీవితం ప్రతి కోణాన్నీ
ప్రతిబింబించే వదనాలలో
ముడతలుండవూ మరి?
నవ్వులకే పరిమితమా జీవితం?

కాలెండరు కాగితాలు చదవకు
ముఖాలు చెప్పే జీవితకథలు చదువు

చదువు అద్దంలో నీ కళ్ల పక్కనున్న గీతలకి అర్థాన్ని
చదువు నోటి పక్కని చిరుగీతల చరిత్ర
పునరావలోకనంలో తెలీదూ
నువ్వూ మనిషివేనని?

బ్రతికిన జీవితం అర్థం మారుతుందా మేకప్ ముసుగు వల్ల
మస్కారా ఐషాడోలతో మెరుస్తాయా నీ కళ్లు సెన్సాఫ్ హ్యూమరు లేకుండా

ఒక్కో అనుభవమూ మనిషిగా నిన్ను హెచ్చించి
ఒక్కో గుణపాఠమూ మానవత్వాన్ని గుణించి
విషాదాన్ని తీసివేసి నవ్వులని కూడడం
నువ్వు నేర్చుకునుంటే ముసుగెందుకు వేసుకుంటావు?

సగర్వంగా నుంచో ముడతల ముఖంతో
నిర్భీతిగా నుంచో నెరుస్తున్న తలతో

I accuse

You know, I keep doing revisions. Sometimes they work, sometimes they don't. Here I am, posting for the sake of a comma and further thought. Be that as it may, and since I won't do a Telugu version, here is a poem about little people caught up in large events. I changed a few words too, so sue me.

They held me, like they beheld his chariot,
In awe.
The other charioteers did, until now.

If in the blood and gore
And slippery mess of battleground
The wheels suddenly did touch the earth,
Who would notice?

Not the cheering army of the five brothers;
Not the thunderstruck troops of the Kauravas.
Not Drona who was grieving,
Renouncing and dying;
Not the ungallant brother-in-law of my lord
Who was fulfilling his destiny.

Not his brothers who in battle lust were immersed.
Not the beloved Madhyama,
Bhima, whose deed my lord gave voice to,
He was grieving for his son;
Not Arjuna, following your divine lead
And chasing the self-accursed ones,
He was grieving for his son, too.
Not Nakula, the graceful one;
Not Sahadeva, the wise.

When the chariot stopped floating
Serenely superior
And landed abruptly,
Krishna, what must my lord have felt?
A lie however couched,
Asvatthama hatah; kunjarah.

You made him atone
For his brothers' sacrifices,
You made him tell a lie.

Did you have to bring even my lord
Down to a mere mortal, Krishna?
Did you have to prove that humanity is weak,
The right lever one can move worlds,
Make a truthful man a liar?

Not a born enemy my lord had,
Until you turned Asvatthama
A dark angel of destruction with this lie.
Not a fault my lord had.
One lie and the next will come easier,
The third will trip off the tongue.

My lord's chariot became ordinary, Krishna.
There must be a better way to serve Dharma.

Until next time then.

Home truths 1982

అచ్చునకామ్రేడితంబు పరంబగునపుడు సంధి తరచుగ నగు.
తెలుగులో ఏడిస్తే యింకో భాషలోనూ ఏడవడం కుదురుతుంది. అభ్యాసం కూసు విద్య అన్నారు మరి.
ఆంచేత,
tears are invisible in the dark
sobs go unheard in silences of night
no eyes to see
no ears to hear

your solitude
your alienation
will never desert you

dark dimple in a flood of light
unused note in the symphony of world
not jasmine but discarded stem
as attractive as a sixth finger
and as necessary

your solitude
your alienation
will never desert you.

Till we meet again, people.

మరువకూడని నిజాలు

Okay, I admit I have been neglecting this blog. And now I have the guilty conscience of not mentioning names when I wrote about reading Indian writers, and worse.

So, here is a poem. The idea is one thing, but the refrain is another. That was inspired by a song. Yeah, my father's lyric, so sue me. That song was sung by Balamuralikrishna, and Pendyala set a brilliant score. A search for the song shocked me. How can lyricists and poets who have a distinctive style be mistaken one for the other? It baffled me and bothered me. Kosaraju was a grand lyricist, but he never wrote this song. Arudra did.

Be that as it may, the words are what kill me softly, each time I hear the song.


మరువకూడని నిజాలు

చీకట్లో కన్నీళ్లు కనిపించవు
నిశ్శబ్దంలోనూ నీ వెక్కిళ్లు వినిపించవు
చూసే కళ్లు లేకపోతే
వినే చెవులు లేవు గనక

రాత్రంతా నీ కళ్లు వరద గోదారులయినా
పట్టించుకునే హృదయం లేదు
నీ ఏకాంతం నీ పరదేశీతనం
నిన్ను విడిచి పోవు.

వెలుతురు వరదలో చీకటి తరగవి
ప్రపంచగీతంలో పలకని పంచమివి
గిల్లివేసిన మల్లెపూ తొడిమెవి
అనాకర్షణీయమైన దానివి
ఆరో వేలులాంటి దానివి
అక్కర్లేని దానివి

నీ ఏకాంతం నీ పరదేశీతనం
ఎన్నటికీ ఎప్పటికీ
నిన్ను విడిచి పోవు.

మళ్ళీ కలుద్దాం,
Till later, people.

జాగారం

నక్షత్రాలని ప్రవేశపెట్టే
నల్లదనం యింకా అలుముకోని వేళ
మారుమూల పల్లెల్లో గోధూళి వేళ
మహాపట్టణాలలో వాతావరణ కాలుష్యం వేళ
గాలికి వాలే రెల్లుగడ్డి వేళ

బాధలో
వేచి వుండు
లేచివుండు

చంద్రవంక ఒక చన్ను మాత్రం
రేఖామాత్రంగా కనబడే అమ్మాయి
అశరీరి
అనామిక
కనబడని రహస్య తారక
ఆమె నాభి

వేచి వుండు
లేచి వుండు
ఆమె జీవితకాలసూత్రం జారుతుంది

వేకువ చుక్క వెలిగే ముందు
వెలిసే చీకటి వేళ
ఎక్కడో పిట్టల వేళ
ఇక్కడ కాకుల వేళ

ఎంత క్షణికం!
వేదనావాహిని
ఎంత నిరంతరం!
వేచి వున్నావు కదూ?


ఉమాశంకర్ కి అనువాదం

మళ్లీ కలుద్దాం.
Later, people.

శృతి తప్పిన గీతిక

Hello again people.

I've rather neglected my poetry blog, I know. I am fobbing you off with another recycled poem again. But I am working on a few haiku and tanka offerings, I promise. (as if I have hordes of readers panting for any, but still.)

This is an old poem, published way back in '87, but it was appreciated by senior poets. You know you have made an impression when people who bother about poetry dissect a poem on offer and write about nuances.

ఈ విరిగిన వీణని మీటుతున్నారెవరో
ఎంత వికృతంగా వుందీ ధ్వని?

భూమ్మీదిపుడే పడిన పసికందు రోదనవలె
ప్రమాదంలో చావనోచుకోని దౌర్భాగ్యుని మూల్గులవలె
ఎటనుంచో తేలివచ్చు ఎన్నికల వాగ్దానాల వలె
పరిచిత స్వరాలపరిచిత స్వనములలో నేర్చుకోని పాట లాగు
మరిచిపోని ములుకు లాటి హితుల చేదు మాట లాగు

ఈ విరిగిన వీణ నుండి రాబట్టే ధ్వని
ఎంత వికృతంగా వుంది!

ఊళ్ళని ముంచేసిన ఉప్పెన హోరులాగు
జనతాకాశంలో ఏకాకి గాలిపడగలాగు
నిదురెరుగని నిర్విరామ నీరధి ఘోషం వలె
రాత్రి వీధుల్లో వెర్రిమెదడు విహారంవలె

ఎన్ని విషాద పదార్థాల కలయిక
ఎంత వికృతంగా వుందీ ధ్వని!

ఓపలేని ఆపరాని అనంత విలయగీతం
ఈ విరిగిన వీణనుండి ఎందుకిలా వెలువడుతోంది?
చేతులు తాకని తీవెలు తమంతతామె మ్రోగి
వేళ్ళు నొక్కిపెట్టని మెట్ల ప్రళయ రాగాలు సాగి

విలపించే గుండెపంచ ప్రతి స్వరం చిత్రహింస
ఎంత కాలం నుండి వింటున్నానీ భూతసంగీతం
లేదు దీనికి మొదలు ఉండబోదు అంతం
కాలం కాళగాత్రం నుండి ఈ వికృత ప్రేతగానం

కోటి ప్రతిధ్వనుల కోరస్ బృందంతో
ఈ విరిగిన వీణ నుండి వెలువడుతూనే వుంది
వినడం విధిలిఖితం నాకొకటే సందేహం
ఎవరా అదృశ్య వైణికుడు, ఎందుకని? ఎందుకని?

మళ్ళీ కలుద్దాం
Until next time, folks.

నేతి, నేతి

ఇది కాదు జీవితం ఇంకా నిరీక్షణే
ఎదలోని తలపులు ఎదురు చూస్తున్నాయి

ఒక మల్లె విరియాలి ఒక జల్లు కురియాలి
నా అంతరవిపంచికను మరికొంత మరికొంత
మేళవించాలి శ్రుతి చక్క దిద్దాలి

ఇపుడిపుడె గొంతెత్తి ఇరుల సంగీతాన్ని
మనసింటి కాంతి శ్రుతి ఆలపించగరాదు
స్వరాలు ఒరుసుకుని గమకాలు మెరియవు
సందేహం నీడలో సంగతులు విరియవు

అసలు రాగమెన్నలేదు గతి వెట్టలేదు
నే పాడబోయే గీతి రచించనే లేదు
ఎదురు చూస్తున్నారని గళమెత్తలేను
నా శ్రోత నా ఆత్మ ఇంకా నిరీక్షణే

This poem was first posted on my English blog.


మళ్ళీ కలుద్దాం.
Till later, folks.